П.Цагааны хөх толь

Эх сурвалж: bataar.mn

Монгол бичгээр уншихыг хүсвэл ЭНД дарна уу.

2013-09-12

П.Цагаан Оюутолгойн ТУЗ-өөс гарсан ч оюунтай толгой гэдгээ харууллаа. Түүний “Хууль зүйн латин-англи-орос-монгол толь” номын нээлт Хууль зүйн үндэсний хүрээлэнд болов. Эрдэмтэн судлаачид энэ толь бичиг Монголын хэл шинжлэл болон хууль зүйн боловсрол, судалгааны ажилд цоо шинэ хуудас нээлээ хэмээн үнэлж байна. Орчин үеийн олон улсын эрх зүй, ялангуяа гэрээний эрх зүйн зарчим, хэм хэмжээ нь чухамдаа Ромын эрх зүйн номлол, зарчмаас эхтэй. Тийм ч учраас Ромын эрх зүйн ойлголт, зарчмыг нэг утгаар ойлгож хэрэглэхийн тулд хууль зүйн нэр томъёог орчуулгагүйгээр бичиж хэрэглэх явдэл дэлхий дахинд түгээмэл болжээ.

Монголчуудын хэрэглэж ирсэн толь бичгүүд: Түүхэн товчоон

Эх сурвалж: tuvshintogtokh.wordpress.com

Монгол бичгээр уншихыг хүсвэл ЭНД дарна уу.

Монголын эртний эрдэмтэн мэргэд, оюун билэгтэд, олон хэлний пандита, гүүш нар эртнээс энэтхэг, санскрит, төвд, согд, уйгар, хятад, араб, перс, тангад, манж хэлний сонгодог бүтээлүүдээс орчуулан барлан түгээж байсан нь эдүгээ бидэнд тодорхой байна. Орчуулгын энэхүү шаардлагаас үүдэн нэг, хоёр, гурав, дөрөв, таван хэлний толиуд, зүйл хуваасан толь, тайлбар толиуд зохион хэрэглэж томоохон цар хүрээтэй их хөлгөн судар Ганжуур, Данжуур, Энэтхэг, Хятадын алдарт сонгодог зохиолуудын орчуулга, монголын их хөлгөн судруудыг бүтээсээр ирсэн нь оюуны үнэт баялаг болон эдүгээ үед сүндэрлэж байна.

Д.Ганболд: “Холбооны техникийн орчуулга, технологийн судалгааг Герман хэлнээс хийхэд утга нь цэцэн сум шиг оновчтой, манай Монгол хэлэнд маш ойлгомжтой санаагаар буудаг”

Эх сурвалж: gogo.mn

-Дэлхийн цахилгаан холбооны өдөрт-

Өнөөдрийн зочноор  цахилгаан холбоо, электроник, радио телевизийн тоон системийн талаар анхны Англи-Герман-Монгол, Герман-Англи-Монгол түүвэр толь бичгийг зохиосон Мэдээлэл холбооны сүлжээ компаний  мэргэжилтэн Дамдингийн Ганболд оролцож байна.

Асуулт : Миний харж байгаа  холбоо мэдээллийн энэхүү толь бичгийг зохиох санаа анх яаж төрсөн бэ ?
Хариулт : Анх радио холбооны давтамжийн онолыг нээсэн их эрдэмтэн Хайнрих Херц амьдарч байсан Нордрайн Вэстфаллен мужийн өмнөд хязгаарт орших Хаймбах тосгоны гэр музейг үзэж байхад нэрт эрдэмтний өөрийн тэмдэглэл хийж байсан хэд хэдэн жижиг дэвтрүүд байсан нь над жижиг толь хийх санааг эхэлж бодогдуулсан. 

Манж, монгол, хятад хэлний зурагт толь (1800 он)

1800 онд манж, монгол, хятад хэлний зурагт толь бүтээж байжээ. Энэ тухай Эрдэнэчимэг эгчийн хөтөлдөг erdeelym.blogspot.com дээр товч бичжээ. 200 гаруй жилийн өмнө зурагт толь бүтээж байсан нь сонирхолтой санагдсан тул холбоосыг нь доор оруулав.

http://www.kb.dk/da/nb/samling/os/central/Mong57a
http://www.kb.dk/da/nb/samling/os/central/Mong57b

Уул уурхайн англи хэл

Монголын уул уурхайн инженерүүдэд зориулсан уул уурхайн англи хэлний блогийг "Толь лавлах" хэсэгт оруулав. Уул уурхайн төрөл бүрийн сэдэвтэй, мөн орчуулга хийх үед тохиолддог бөгөөд мэргэжлийн бус хүнд орчуулахад хүндрэлтэй байдаг янз бүрийн нэр томьёо агуулсан бичвэрийг англи, монголоор нь зэрэгцүүлж оруулсан энэхүү блог гагц инженер бус уул уурхайн чиглэлээр орчуулга хийдэг нөхдөд тус нэмэр болох буй за.

Дуу чимээний сан

Янз бүрийн орчуулга хийж байхад дуу чимээтэй холбоотой үг хэллэг нэлээд их гардаг, зарим үг нь олдохгүй, тайлбар толинд байвч тодорхой тайлбарласан зүйлгүй, ихээхэн цаг зав бардаг билээ. Харин утгыг нь ойлгохгүй байгаа үгийн илэрхийлдэг дуу чимээг нь сонсоод ямар дуу чимээ болохыг нь мэдэхэд сайхан ойлгомжтой болдог. Тиймээс "Толь лавлах" буланд дуу чимээний санг оруулав. Энд хайх цонхонд нь англи үгээ бичээд хайхад тухайн дуу чимээний бичлэг нь гарч ирдэг, аятайхан юм билээ.

Химийн хорт болон аюултай бодисын ангиллын жагсаалт

Химийн хорт болон аюултай бодисын ангиллын жагсаалтыг "Толь лавлах" буланд "Хими (англи-монгол)" гэсэн нэрээр оруулав. Уг жагсаалтад бодисын олон улсын буюу англи нэршил, монгол нэрийг химийн томьёоны хамт оруулжээ. Химийн орчуулга хийх хүнд хэрэг болно гэдэгт найдаж байна.

Ураг төрлийн нэрийн толь

"Толь лавлах" хэсэгт ураг төрлийн товч толь оруулав.

Хоол хүнсний англи-монгол толь

Үг хайж яваад санамсаргүй хоол хүнсний англи-монгол толь бичиг олоод блогтоо холбоосыг нь орууллаа. Энэ чиглэлээр орчуулга хийх шаардлага гарвал "Толь лавлах" хэсгийн "Хоол хүнсний толь" гэсэн холбоосоор орж ашиглаарай. Амжилт хүсье.

English-Mongolian Finance Glossary

Preface

“I am delighted to have issued this first collection of financial terminologies, translated into and explained in Mongolian. This Finance Glossary is aimed at supporting Mongolians in their efforts to understand the financial industries of highly developed nations and implement the learnt in their home country.

Creating a dictionary requires continuous research and it usually is a result of collaborative work. Experts from the United States Agency for International Development (USAID) and tutors from the Institute of Finance and Economics (IFE) of Mongolia have made vast contributions and showed extensive support in the development of this preliminary glossary. Now I am granted an opportunity to listen to others’ comments and make improvements in the given manuscript by making it public.